Życie Polaków pod lupą

Badanie rozpoczęło się już w 2017 r. na reprezentatywnej grupie Polaków (482 osoby). Było finansowane ze środków Narodowego Programu Zdrowia. Początkowo ankieterzy co 5-7 dni odwiedzali osobiście biorących udział w badaniu. Mierzyli masę ciała, obwód talii i bioder oraz ciśnienie. Uczestnicy wypełniali też w obecności ankietera kwestionariusz częstotliwości spożycia posiłków. Oceniali również swoją wiedzę na temat żywienia i zdrowego stylu życia. Dzięki wykorzystaniu urządzenia Actigraph zbierano dane na temat tygodniowej aktywności fizycznej badanych.

– To nie były wyniki deklaratywne, a wszyscy wiemy, jaka to jest duża różnica. To są też jedyne polskie badania jak dotąd, na reprezentatywnej grupie Polaków, gdzie był prowadzony dwukrotny wywiad o spożyciu żywności w ciągu ostatnich 24 godzin. Pod koniec ubiegłego wieku prowadzone były podobne badania, ale w oparciu o jeden wywiad

– powiedziała na zorganizowanej w piątek konferencji prasowej dr Iwona Traczyk, kierownik Zakładu Żywienia Człowieka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Wybuch pandemii COVID-19 spowodował, że osobisty kontakt z uczestnikami badania musiał zostać zamieniony na telefoniczny. Ale to zdarzenie losowe przyczyniło się do wzrostu wartości zbieranych informacji. Faktycznie można porównać, jak Polacy żyli i jak się odżywiali  przed pandemią, i czy wpłynęła ona na zmianę nawyków dotyczących zdrowego życia.

Słodycze i tłuszcze w czołówce

Wzrosło spożycie tłuszczów ogółem. Średnia wartość dziennego spożycia tłuszczów przed pandemią wynosiła 78 gramów, a w trakcie – 83 gramy. Podobnie z sacharozą – odpowiednio było to 56,6 oraz 64,5 grama.

-Podwyższone spożycie tłuszczów, cholesterolu i sacharozy wskazuje na spożywanie słodyczy, ciast – bo tam te składniki występują razem. Spadło spożycie białka roślinnego i błonnika pokarmowego – podsumowała Traczyk.
Polacy od początku pandemii chętniej suplementowali wapń i magnez. Wzrosło spożycie witamin z grupy B (ryboflawiny i niacyny), witaminy E oraz C.

W kategorii zdrowego stylu życia dane nie napawają optymizmem. Wzrosła liczba osób sięgających po tytoń, które wcześniej tego nie robiły. Przed pandemią nie paliło 73 proc., w trakcie już tylko 65 proc. Naukowcy nie odnotowali natomiast istotnego statystycznie wzrostu spożycia alkoholu. – Wiemy, że spożycie alkoholu to dane wrażliwe i są czasami bardziej obarczone błędem niż inne – zaakcentowała Traczyk.

Polska bez ruchu

Niepokoić mogą dane dotyczące aktywności fizycznej – mówiono na konferencji. Z 8,5 proc. do 1,2 proc. spadła liczba osób, która przed pandemią określała swoją aktywność fizyczną jako „wysoką”. Z 37,8 proc. do 50,8 proc. wzrosła liczba osób o „niskiej” aktywności – do tej grupy przepłynęły osoby zaliczające się wcześniej do aktywnych „umiarkowanych”.

Polacy więcej czasu w pandemii poświęcają natomiast na sen. Odsetek osób, które w dni powszednie śpią 7-8 godz. wzrósł z 67 proc. do 75 proc. Również w weekend więcej osób pozwala sobie na sen powyżej 9 godz. (wzrost z 19 proc. do 25,5 proc).

Zdaniem dr Iwony Traczyk wyniki zebranych badań można wykorzystać na wielu płaszczyznach.

“Badania mogą być wykorzystane bardzo szeroko – zarówno do celów naukowych, edukacyjnych, ale też do budowania polityki poprawy zdrowia publicznego, bo te dane wskazują, że w przyszłości może rosnąć ryzyko zagrożenia chorobami przewlekłymi” – podsumowała Traczyk.

Źródło: opracowano na podstawie Nauka w Polsce/ PAP/Urszula Kaczorowska
Fot. Jill Wellington/Pixabay

Przeczytaj też Zdrowie Polaków po pandemii budzi wiele obaw

Artykuł Życie po polsku: Bezruch, tłuszcze i słodycze pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Przy realizacji programu będzie brany pod uwagę wpływ skutków wywołanych przez COVID-19. Choroba ta przyczyniła się do największego kryzysu zdrowotnego w Polsce po zakończeniu II wojny światowej. Nakłada się ona na epidemię chorób cywilizacyjnych, takich jak nadwaga i otyłość, uzależnienia czy problemy zdrowia psychicznego. Działania profilaktyczne mają poprawić tę sytuację -czytamy w komunikacie.

Najważniejsze cele programu

Profilaktyka nadwagi i otyłości, w tym m.in.:

• prowadzenie ogólnopolskiej edukacji żywieniowej;
• kształtowanie postaw prozdrowotnych, w tym upowszechnianie koncepcji przedszkoli i szkół promujących zdrowie;
• promocja aktywności fizycznej – w tym wsparcie pozalekcyjnych form aktywizacji fizycznej dzieci i młodzieży;
• działania edukacyjne skierowane do pacjentów z cukrzycą oraz ich rodzin i opiekunów;
  promocja karmienia piersią;
• prace nad systemem przyjaznego etykietowania żywności.

Profilaktyka uzależnień, w tym m.in.:

• monitorowanie i badania problematyki związanej ze spożywaniem alkoholu, używaniem wyrobów tytoniowych, używaniem środków odurzających czy substancji psychotropowych;
• poszerzanie i podnoszenie jakości oferty pomocy psychologicznej, socjoterapeutycznej i opiekuńczo-wychowawczej dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym i ich rodzin;
• ułatwianie wychodzenia z nałogu używania wyrobów tytoniowych, w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych i elektronicznych papierosów;
• wdrożenie w podstawowej opiece zdrowotnej procedury wczesnego rozpoznawania i krótkiej interwencji wobec pacjentów spożywających alkohol ryzykownie i szkodliwie;
• zadania na rzecz ograniczania stosowania środków odurzających, substancji psychotropowych i środków zastępczych.

Promocja zdrowia psychicznego, w tym m.in.:

• podnoszenie kompetencji kadr medycznych i innych specjalistów uczestniczących w realizacji działań profilaktycznych na rzecz opieki psychiatrycznej;
• kompleksowe badanie stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa i jego uwarunkowań;
• rozwijanie odpowiedzialnej polityki informacyjnej na temat zachowań samobójczych oraz czynników ryzyka i czynników chroniących z nimi związanych;
• zapewnienie dostępu do pomocy w kryzysie psychicznym przez dostęp do konsultacji za pośrednictwem narzędzi teleinformatycznych (w tym telefony wsparcia i zaufania, poradnie internetowe, infolinie i linie wsparcia), dostosowanej do potrzeb osób w różnym wieku;
• rozwój kompetencji pracowników ochrony zdrowia, pracowników oświaty, pomocy społecznej, służb mundurowych, osób duchownych i innych grup zawodowych, jeśli chodzi o wczesne wykrywanie symptomów zachowań samobójczych oraz podejmowania interwencji wobec osób przejawiających zachowania samobójcze.

Zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne, w tym m.in.:

• działania edukacyjne dotyczące wpływu środowiska życia na zdrowie;
• monitorowanie zagrożeń fizycznych, chemicznych i biologicznych w miejscu pracy;
  prowadzenie baz danych dotyczących występowania czynników rakotwórczych i mutagennych w miejscu pracy, Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych oraz Krajowego Rejestru Czynników Biologicznych;
• działania promocyjne i popularyzacyjne dotyczące szczepień ochronnych;
• prowadzenie nadzoru epidemiologicznego dotyczącego chorób zakaźnych.

Wyzwania demograficzne, w tym m.in.:

• kreowanie postaw prozdrowotnych oddziałujących na zdrowie prokreacyjne oraz podnoszenie kompetencji kadr medycznych, jeśli chodzi o zdrowie prokreacyjne;
• upowszechnianie rozwiązań systemowych w zakresie zdrowia prokreacyjnego, w tym w opiece prekoncepcyjnej i okołoporodowej;
• wspieranie aktywności społecznej seniorów oraz poprawa związanej ze zdrowiem jakości życia osób starszych;
• informowanie i edukacja przedstawicieli służb publicznych i zawodów niemedycznych mających częsty kontakt z osobami starszymi na temat chorób związanych z wiekiem oraz zasad postępowania w kontakcie z tymi osobami;
• edukacja w zakresie zarządzania zdrowiem starzejących się pracowników oraz opracowanie i upowszechnienie instrumentów promujących zdrowie i zachowania prozdrowotne w środowisku pracy.

Finansowanie

Wysokość finansowania celów programu wynosi rocznie ok. 140 mln zł. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od 1 stycznia 2021 r.

Źródło: materiały gov.pl
Fot. Emma Simpson/Unsplash

Artykuł Narodowy Program Zdrowia na lata 2021-2025 pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Aplikacja powstała w ramach Narodowego Programu Zdrowia 2016-2020. Dyrektor instytutu prof. Mirosław Jarosz podkreśla, że “połączenie angażującej gry z rzetelnymi informacjami dotyczącymi odżywiania to dobry pomysł, aby zainteresować dzieci zdrowym stylem życia”.

Bezpłatna gra na smartfony z systemem Android jest adresowana do dzieci i młodzieży. Dzięki grze możemy utworzyć swoje własne miasto – postawić budynki, rozbudowywać je, dekorować, sadzić drzewa oraz zapewniać dostawę prądu. Aby móc stale rozwijać swoje miasto, potrzebujemy odpowiedniej ilości zasobów.

I tu pojawiają się elementy gry, które mają wzmacniać poprawne nawyki graczy: plan dnia, w którym można śledzić postępy w realizacji codziennych wyzwań i zapisywać informacje o zjedzonych warzywach i owocach, wypitej wodzie czy aktywności fizycznej.

Zdrowe zachowania zawsze premiowane są podwójnie: pochwałą i nagrodą – monetami lub punktami energii. Im więcej poprawnych zachowań, tym więcej możliwości zyskuje gracz. Dodatkowym elementem edukacyjnym gry są opisy poszczególnych warzyw i owoców, które pozwalają zrozumieć, co kryje się pod pojęciem “zdrowe”. Dzieci mogą korzystać z aplikacji samodzielnie, jednak jest ona również dobrym sposobem na wspólną, rodzinną zabawę

Niezbędnym elementem prawidłowego rozwoju dziecka jest dieta i aktywność fizyczna. Niestety, dzieci wciąż zbyt często sięgają po chipsy i słodzone napoje gazowane. Tymczasem dane dotyczące nadwagi i otyłości wśród młodzieży są wciąż alarmujące. Tylko na Mazowszu problem ten dotyczy aż 30 proc. dzieci i młodzieży.

Narodowy Program Zdrowia 2016-2020 wspomaga różne inicjatywy prowadzące do zwiększenia świadomości Polaków na temat indywidualnych zachowań prozdrowotnych. Oczekuje się, że w wyniku prowadzonych działań wydłuży się średnia długość życia, poprawi ogólny stan zdrowia społeczeństwa oraz zmniejszy się liczba zgonów zależnych od stylu życia.

Zobacz grę Zdrovice – graj na zdrowie

Źródło: opracowano na podstawie informacji Ministerstwa Zdrowia

Artykuł Zdrowice – aplikacja dla dzieci pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.